نقد و بررسی انیمیشن آرکین (Arcane)؛ از پاودر تا جینکس، روان‌شناسی شخصیت‌ها

انیمیشن آرکین از آثار پر طرفدار سال ۲۰۲۴ بود و در ایران هم خیلی دیده شد. مقالات نقد آرکین به شرح زیر است:
۱. سیری در قلمرو های لیگ آف لجندز 
۲. جنگ یا ضد جنگ؟ روایت جنگ به نفع سرمایه‌داری (مقاله قبلی)
۳. از پاودر تا جینکس، نسبیت اخلاقی و روان‌شناسی شخصیت‌ها (همین مقاله)
۴. آرکین چیست؟ نگاهی فلسفی بر جادو و جهان موازی در آرکین

در این یادداشت به نقد و بررسی شخصیت‌های انیمیشن آرکین، حالات روحی آن‌ها و جلوه‌ای از خودشان که به مخاطب نشان می‌دهند، خواهیم پرداخت. بررسی شخصیت‌ها به صورت جداگانه از این جهت مهم است که مخاطبین زیادی به دلیل هم‌ذات‌پنداری با این شخصیت‌ها، الگوی رفتاری و فکریشان را از این شخصیت‌ها تأمین می‌کنند.

۱. وایولت و کیتلین

وایولت از کودکی در فقر بزرگ شد. پدر و مادر او و پاودِر خواهرش، در جنگ کشته شدند. وایولت از همان نوجوانی رهبریِ گروهی از دوستانش را بر عهده گرفت و با همدیگر از شهر پیلتووِر دزدی می‌کردند. وای به دلیل کشته شدن پدر و مادرش توسط نیروهای پیلتوور، از این شهر کینه به دل دارد. حتی بار ها به وندر می‌گوید که باید به شهر پیلتوور حمله کنند. اما وندر که تبدیل به شخصیتی ضد جنگ شده است، او را از مبارزه علیه نظام سرمایه‌داری در پیلتوور، منصرف می‌سازد.

وایولت پس از کشته شدن وندر به زندان می‌افتد. ما نمی‌بینیم که در زندان چه بر سر وایولت می‌آید، اما نگهبان زندان می‌گوید که با عصایی آهنین او را ادب می‌کرده است. کِیتلین اینجا وارد ماجرا می‌شود و می‌خواهد در زندان با وایولت دیدار کند. پس از جدی شدن ارتباط کیتلین و وایولت، می‌بینیم که وای تبدیل به شخصیتی ضد مردم خودش شده است؛ چرا؟ چون وندر توسط سیلکو کشته شده است!

اینکه چرا وایولت علیه مردم خودش و دوشادوش کیتلین به مبارزه با مردم زیرزمینی می‌پردازد، هیچ توجیه دقیقی در اثر ندارد. وای به زندانِ پیلتوور افتاده، اما می‌خواهد از سیلکو انتقام بگیرد. ما نیت درونی او را تا این حد می‌فهمیم. اما چرا حاضر است مردم شهر زیرزمینی را نابود کند و حتی با دشمنش رفیق شود؟ در شخصیت‌پردازی وایولت این مسأله پرداخت خوبی ندارد و متاسفانه شعارهای اثر در دفاع از نظام سرمایه‌داری، باعث شده است این شخصیت قربانی اهداف سیاسی اثر شود.

در فصل دوم انیمیشن آرکین هم وایولت جز بازوی اجرایی و مبارزی قدرتمند، هیچ کارکردی ندارد. درواقع شخصیت وایولت به شکلی کاملا مردانه و به دور از هر ظرافت زنانه‌ای ترسیم شده است. حتی در بین مردان، شخصیتی مثل جیس (که جلوتر به او خواهیم پرداخت) ظرائف شخصیتی بیشتری از وای دارد.
وای به عنوان یک زنِ مردنما و الگوی فمینیست‌های افراطی، هم به انحرافات جنسی دچار است، هم تمام کنش‌‌هایش مردانه است و هم جز زور بازو، وجههٔ خاصی از او برای ما بروز پیدا نمی‌کند. بنابراین در شخصیت پردازی وایولت، نوعی فمینیسم افراطی که می‌خواهد زنان را مردانه بار بیاورد و مرز بین وظایف مردانه و زنانه را بردارد، دیده می‌شود.
این نگاه به قدری غیر منطقی است که حتی در جوامعی مثل امریکا که همین نگاه‌های افراطی تا حدی جریان پیدا کرده است، زنان به هیچ وجه به اندازهٔ مردان، نقش‌های مردانه قبول نکرده‌اند. یعنی در جامعه‌ای که هیچ محدودیتی در زمینهٔ قبول کارهای مردانه از طرف زنان وجود ندارد و حتی بعضی آثار رسانه‌ای (مثل همین سریال آرکین) فمینیسم افراطی را پمپاژ می‌کنند، باز هم آمار مشارکت زنان در کارهای مردانه به اندازه مردان نیست.
به عنوان مثال از سال ۱۹۷۴ که ورود زنان به معادن زغال سنگ آزاد شد، تا امروز (یعنی حدود پنجاه سال) کم‌تر از بیست درصد کارگران این معادن، زنان هستند. (منبع)
این یک دادهٔ آماری به عنوان نمونه بود. بنابراین شعارهای فمینیستی در تساوی مرد و زن در همه چیز، حتی در بین خود زنان هم خواهان ندارد. آرکین سعی دارد با مرد کردن وایولت (که جنسیت مؤنث دارد) به فمینیسم افراطی دامن بزند که امری ضد فطرت است و خود زنان هم (مگر با زور رسانه و تخدیر دائمی با همین آثار) زیر بار چنین نگاه غیر عقلانی نرفته و نخواهند رفت.

کیتلین هم دختری سرمایه‌دار است که مادرش عضو شورای پیلتوور بوده و پس از کشته شدن مادرش در فیلم بروز بیشتری پیدا می‌کند. کیت با وای آشنا می‌شود و با سیر در جهان زیرزمینی، روی تاریک زندگی را می‌بیند. اما علی‌رغم این مسأله، هیچ سمپاتی با مردم فقیر زیرزمینی پیدا نمی‌کند و به خاطر انتقام گرفتن از جینکس و دستگیری او، گروهی ویژه را تشکیل می‌دهد که با گاز سمی به شهر زیرزمینی حمله کند! کیتلین نمونه‌ای واضح از یک دختر خودخواه است که جز خانواده و میل خودش چیزی برایش مهم نیست. او از کودکی دوست داشته تیرانداز شود، اما این تیراندازی در شخصیت کیتلین هیچ تأثیری ندارد.

تیراندازی کیت صرفا از بازی به انیمیشن آرکین آمده و هیچ کارکردی در شخصیت او ندارد.
در فصل دوم انیمیشن آرکین، کیتلین با تحریک اَمبِسا (مادر مِل که جنگ‌طلب بود) تبدیل به ملکه‌ای ستیزه جو می‌شود. اما این ستیزه‌جویی کم کم در ارتباط با وای تعدیل می‌شود. احساساتی بودن کیتلین توسط وایولت به عنوان شخصی که تعادل فکری بیشتری دارد (و البته خواهر جینکس است و نمی‌خواهد به خواهرش آسیب برسد) کنترل می‌شود. همین مسأله باعث می‌شود که مخاطب دوست داشته باشد این دو نفر را در کنار هم ببیند، تا اینکه کیتلینِ احساساتی و ستیزه‌جو را به تنهایی دنبال کند.

تا پایان اثر هم این دو نفر در کنار هم هستند و سکانس‌های پایانی هم با ملکه ماندن کیتلین و همراهی وای با او، تمام می‌شود.
هالیوود در آثار مختلفی در حال هنجارشکنی است. یکی از اقسام این هنجارشکنی‌ها در حیطهٔ رفتار، ترویج مؤنث‌گرایی افراطی است. به شکلی که حتی مردان لیاقت کارهای مردانه را هم ندارند! یعنی قبلا مدعی بودند که مردان و زنان مساوی هستند، اما در آثارژ مثل آرکین، مدیریت کشور که امری مردانه است، به عهدهٔ کیتلین قرار می‌گیرد و جیس هم تا وقتی حاکم بود، مِل به عنوان مغز متفکر او را راهبری می‌کرد.

سوالی که اینجا مطرح می‌شود این است که اگر مدیریت زنان در سطوح کلان سیاسی و راهبری جامعه، اینقدر مفید است، چرا در خود ایالات متحده تا به حال حتی یک رئیس جمهور زن با رأی های الکترال بالا نیامده است؟ این مسأله نشان می‌دهد که هالیوود می‌خواهد ذهن مردم را به سمتی جهت‌دهی کند که مردم احساس کنند اگر مدیر جامعه یک زن باشد، می‌توانند امیدی مضاعف داشته باشند و کشوری پیشرفته‌تر شوند. بنابراین کشور های جهان به این سمت بروند که سیاست امری زنانه شود. اما در خود ایالات متحده چنین الگویی اجرا نشده و به نظر می‌رسد صرفا الگویی برای کشورهای دیگر است. جنبش‌های زنانه را در کشور هایی از جمله ایران باید در همین فضا تحلیل کرد.

این در حالی است که در حرکت‌های مختلف سیاسی و دینی در ایرانِ معاصر، زنان همیشه نقش پر رنگی داشته‌اند. از انقلاب ۵۷ تا همین امروز، در مواقع ضروری، زنان با حفظ شأن زنانگی و بدون اینکه بخواهند خودشان را شبیه مردان بکنند، در ساحات مختلف اجتماعی حضور دارند. در عالی‌ترین سطوح سیاسی مثل وزارت، عالی‌ترین سطوح علمی مثل پژوهشگرهای ارشد موسسات علمی و بالاترین سطوح دینی مثل اجتهاد فقهی، زنان ایرانی درخشیده‌اند و نمونه‌های زیادی از این مفاخر ایرانی با جست و جوی ساده در اینترنت قابل مشاهده است.

اما هویت زنانهٔ خود را فراموش نکرده‌اند و برخلاف نگاه هالیوودی، لازم نیست زنان، مرد شوند تا بتوانند در جامعه مؤثر باشند. علاوه بر شئون مدیریتی، علمی و دینی، شأن تربیتی زن هم در جامعهٔ ما بی‌بدیل است. چیزی که اساسا در آرکین وجود ندارد. زیرا در آرکین خانواده وجود ندارد که بخواهد زن در این بستر ارزشمند به تربیت انسان‌های تراز بپردازد.

۲. جینکس و سیلکو

پاودِر که بعدا تبدیل به جینکس می‌شود، خواهر وایولت است. او هم یتیم بزرگ می‌شود اما بر خلاف وای، شخصیتی وابسته دارد. پاودر به وای وابسته است و وقتی وای برای نجات وندر می‌رود، جینکس مخفیانه بمب‌های هکس تک را با خود می‌برد و با ابزار خاصی که ساخته است، انفجارهای عظیمی را ایجاد می‌کند. این انفجارها باعث کشته شدن دوستان پاودر و خود وندر می‌شود. به همین دلیل هم وایولت، پاودر را از خود می‌راند و باعث می‌شود پاودر تبدیل به جینکس شود.

سیلکو جینکس را تربیت می‌کند، رفیق قدیمی وندر که به تبهکاری روی آورده، می‌خواهد با چنگ و دندان شهر زیرزمینی را حفظ کند و سرزمینی به نام زاوْن را بنیان‌گذاری نماید. این هدفِ سیلکو حقیقتا هدف معقولی است. تا وقتی زاون تشکیل نشود، پیلتوور حق و حقوق شهر زیرزمینی را نمی‌دهد و همیشه به عنوان حاشیه‌ای تاریک برای شهر نورانی پیلتوور باقی خواهد ماند. اینکه سیلکو با این هدف عالی، شخصیتی تبهکار ترسیم می‌شود، به این دلیل است که فیلمساز کاملا با پیلتوور و سرمایه‌دار ها همراه است و تنها کسی که می‌خواهد در مقابل پیلتوور بایستد، شخصیتی تبهکار و جانی است. وندر که انسانی شریف بود نمی‌خواست با پیلتوور بجنگد و به زندگی در فقر و فحشای شهر زیرزمینی راضی شده بود. بنابراین اثر هم از او تجلیل می‌کند و شخصیتی زیبا از وندر برای ما به تصویر می‌کشد!

اما سیلکو علی‌رغم اینکه شخصیتی جالب توجه است، هیچ وقت از جهت فکری مخاطب را با خود همراه نمی‌کند. یعنی مخاطب تفکرش با سیلکو جور نمی‌شود زیرا او شخصیتی تبهکار است که راه و روش مطلوبی ندارد. اما در بعضی سکانس‌ها گره قلبی ما با سیلکو تقویت می‌شود تا در پایان فصل اول، مخاطب را دچار شوک عاطفی کند.

سیلکو به عنوان رهبری قدرتمند و استقلال‌طلب، توسط جینکس به صورت اتفاقی کشته شده و تنها انسان زرنگ و مدیر در شهر زیرزمینی، این گونه توسط فیلمساز حذف می‌شود. البته این را باید در نظر بگیریم که آثار غربی پست مدرن هستند و التقاطی از افکار مختلف را به مخاطب معرفی می‌کنند. اما وقتی تصویر سیلکو با این تفکرات، همراه با جنایتش ترسیم می‌شود، عقل مخاطب را بر خلاف حسش، از سیلکو دور می‌کند‌.

جینکس در دامن سیلکو تربیت شده و او هم دختری تبهکار است. او وابستگی‌اش به وای را از دست داده و حالا نیاز به شخصی جدید دارد که به او تکیه کند. چه کسی بهتر از سیلکو. سیلکو هم مثل دخترش جینکس را دوست دارد. اما جینکس باید برای رضایت او، دست به جنایت‌های زیادی بزند. جینکس مبتلا به اختلال‌های روانی مختلفی است، خشونت زیادی علیه دیگران به خرج می‌دهد، به اطرافیانش پرخاش می‌کند و خلاصه نمی‌تواند غضبش را کنترل کند. حتی این حالات به جایی می‌رسد که نفس و روح او، برایش تصاویری از دوستانش را می‌سازد که باعث رنجش خاطر او می‌شود. وقتی انسان بر روی مسأله‌ای تمرکز زیادی داشته باشد، ممکن است تصویری از آن چیز را برای خودش بسازد و طبیعتا مبتلا به دیدن توهم شود. جینکس هم به دلیل احساس گناهی که نسبت به رفقایش دارد، دائم به آن‌ها فکر می‌کند و باعث می‌شود دوستانش را ببیند.

این اختلال در اثر حل نمی‌شود مگر پس از ارتباط جینکس با یک کودک و پیدا کردن شأن تربیتی. درواقع جینکس پس از اینکه خودش مسئول حفاظت از دیگری می‌شود، از آن موجود وابسته به انسانی مستقل تبدیل می‌شود.
پس از مرگ سیلکو و آشنایی جینکس با یک بچه، جینکس را می‌بینیم که دیگر دیوانه‌بازی در نمی‌آورد. پس ظاهرا همین کودک باعث شده جینکس شخصیتش تعدیل شود.

اما در فصل دوم انیمیشن آرکین این رابطهٔ شبه مادری، تقویت نمی‌شود و ما برخلاف اینکه جینکسِ تبهکار را دقیقا شناختیم، جینکسِ مادر را آنچنان که باید نمی‌بینیم. به همین دلیل اثر که اینجا می‌توانست با شخصیت‌پردازی قوی از جینکس، جنبهٔ مثبت وجود او را تقویت کند و به مخاطب خط بدهد که با شأن مادری می‌توان از مشکلات فکری در امان ماند، جینکسِ متعادل را خیلی به تصویر نمی‌کشد. در تمام فصل دوم هم جینکس ارتباط صمیمی خاصی با دیگران پیدا نمی‌کند. حتی به وای هم به دلیل نجات وندر برمی‌گردد و دوباره با خواهرش رفیق می‌شود. این در حالی است که از چشم مردم شهر زیرزمینی، جینکس یک قهرمان انقلابی است.

اما او تا زمانی که مردم چنین حسی دارند مشغول به زندگی با آن کودک است و وقتی دوباره جنگ می‌شود، آن کودک هم می‌میرد! یعنی فیلمساز این کودک را ابزار خود کرده، تا بهانه‌ای پیدا کند که جنبش انقلابی زاون شدت نگیرد و جینکس نخواهد به آنان بپیوندد. اما وقتی اثر نیاز به جینکسِ جنگجو دارد که در مقابل لشکریان ویکتور بایستد، کودک هم می‌میرد و جینکس تبدیل به جنگجو می‌شود!
دفاع از کیان نظام سرمایه‌داری به حدی پیش می‌رود که فیلمساز حاضر است اینگونه با شخصیت‌های اثر بازی کند. در فصل دوم هم جینکس مثل وای تبدیل به شخصیتی جنگجو می‌شود و کنش ویژه‌ای از او نمی‌بینیم. اساسا فصل دوم، فصل ویکتور است. اما در پایان فصل دوم، جینکس باز هم با وای همراه نمی‌شود و ما دو خواهری که دوشادوش هم بجنگند، نمی‌بینیم.

به نظر می‌رسد فیلمساز از خانواده متنفر است و نمی‌خواهد حتی دو خواهر را نشان دهد که پشت به پشت هم هستند و حامی یکدیگر. در پایان هم سکانسی را می‌بینیم که کمی همین حس را تقویت می‌کند و جینکس و وای با هم هستند. اما با افتادن جینکس و ظاهرا کشته شدن او، اثر پایان می‌یابد. به صورت کلی به جای اینکه اثر رابطهٔ خواهری را بسازد، به انحرافات جنسی دامن می‌زند.
جینکس چهره‌ای هم در جهان موازی دارد که با اِکو مشغول به کار در یک مغازه است. در اثر گفته می‌شود که اگر هکس تک کشف نمی‌شد، اکو و جینکس هم به زندگی معمولی و جذاب خود مشغول بودند و پاودر، جینکس نمی‌شد.

این در حالی است که در ابتدای فصل اول و پیش از گسترش هکس تک، اوضاع شهر زیرزمینی خراب بود! اما اثر می‌خواهد همهٔ مشکلات را به گردن هکس تک و جادو بیاندازد و نقش مهم پیلتوور در نابودی شهر زیرزمینی را انکار کند.
مجموعا جینکس می‌توانست شخصیت خوبی برای مخاطبینی باشد که با او احساس هم‌ذات‌پنداری دارند. اما در پایان‌بندی احمقانهٔ اثر، چنین شخصیت جذابی کشته می‌شود. در حالی که وقتی این شخصیت جذاب و مبتلا به مشکل روحی، کم کم بهبود می‌یابد، بایستی برای مخاطبینی که با اثر جلو می‌آیند و درواقع هنردرمانی می‌کنند، الگویی جذاب و کارآمد نشان دهد که در پایان به خوشی و رستگاری می‌رسد. نه اینکه در سوراخی تاریک بیافتد و نابود شود!

متاسفانه سوگیری‌های سیاسی انیمیشن آرکین باعث شده است تنها فیگور انقلابی انیمیشن آرکین، به این شکل غیرمنطقی کشته شود تا در ذهن مخاطب کاشته شود که جینکس، ماندنی نیست. از آن طرف وایِ وطن‌فروش، جایش کنار ملکه است!

۳. هایمردینگر و اِکو

هایمِردینگِر از شخصیت‌های جذاب و منطقی انیمیشن آرکین است که بی‌خود تلف می‌شود. استادی کهنسال و نخبه که تمدن‌های مختلفی را دیده بود. هایمردینگر از همان ابتدا نابودی پیلتوور توسط جادو را پیشبینی می‌کند. زیرا در گذشته دیده بوده که یک جادوگر تمدنی را نابود کرده است. در شورا هم تنها شخصیت عاقل که به دنبال منفعت شخصی خودش نیست، همین هایمردینگر است. اما این شخصیت مهم که می‌توانست داستان را پیش ببرد، از شورا کنار گذاشته می‌شود و جز در بعضی بحث‌های علمی مثل اختراع ماشین زمان در اواخر فصل دوم، هیچ کنش سیاسی ندارد!
با اینکه فلاسفهٔ الهی معتقد بودند جامعه باید توسط عالم‌ترین انسان هدایت شود، آرکین با حذف هایمردینگر از سیاست و در پایان هم با حذف او از اثر، نشان می‌دهد که دانش و دانشمند برای او ارزشی ندارد.

هایمردینگر پس از خروج از شورا، مثل یک دوره‌گرد به شکلی بی‌هدف در شهر زیرزمینی می‌گردد تا اینکه با اِکو آشنا می‌شود. این در حالی است که او مدیر آکادمی بود و طبیعتا بایستی به امور علمی در آکادمی بپردازد! اما فیلمساز ترجیح می‌دهد به شخصیتی حاشیه‌ای تبدیل شود. متاسفانه در پایان اثر هم هایمردینگر خودش را فدای اِکو می‌کند و دیگر در اثر نقشی ندارد!
برخلاف نگاه واقع‌گرایانه که جوانان نیاز به آموزگاری مجرّب دارند تا رشد کنند، در آرکین به شکل مبتذلی شخصیت‌های جوان محور قرار می‌گیرند و ریش سفیدی مثل هایمردینگر، به بدترین شکل ممکن از اثر حذف می‌شود.

اِکو شخصیتی زائد در انیمیشن آرکین است که اگر از اثر حذف می‌شد، تا قسمت آخر هیچ اتفاق خاصی نمی‌افتاد. چرا اکو باید در یک درخت بزرگ زندگی کند؟ این درخت چه تاثیری در کل فیلم دارد؟ چرا گروهی که اکو تشکیل داده است و با اسکیت‌های پروازی حرکت می‌کنند، با جینکس می‌جنگند نه با پیلتوور که به قول هایمردینگر بانی اصلی مشکلات شهر زیرزمینی است؟! چرا هایمردینگر با چنین شخصیتی که هیچ نبوغ علمی ندارد، رفیق می‌شود؟

اگر او به جینکس که خودش اختراعاتی داشت نزدیک می‌شد، توجیهی داشت، اما اکو هیچ مهارت خاصی ندارد. در پایان هم هایمردینگر فدای چنین شخصیت بی‌خودی می‌شود. البته در قسمت پایانی انیمیشن آرکین می‌بینیم که قدرت سفر در زمان را پیدا کرده است. در یادداشت بعدی به بحث سفر در زمان خواهیم پرداخت، اما اینکه اکو در آب نمک بخوابد تا اینکه ناگهان در سکانس پایانی اثر استفاده شود، نشان دهندهٔ ضعف فیلمنامه است.

۴. مِل و اَمبِسا

مِل دختری مهاجر است که توانسته با فراستش به عضوی از شورای پیلتوور تبدیل شود. او شخصیتی جاه‌طلب دارد که جیس را هم کنترل می‌کند. اما در دوگانهٔ جنگ یا صلح با شهر زیرزمینی، برخلاف مادرش که همه چیز را فدای قدرت کرده است، به دنبال درگیری و جنگ نیست. اَمبِسا برعکس مل، زنی بی‌حیا است که برای نابودی دشمنانش هر کاری می‌کند. اساسا سفر او از ناکسِس به پیلتوور هم برای این بوده که هکس تک را بدست آورد و با آن دشمنانش را نابود کند. باز هم زنی مدیر را می‌بینیم با بازوان کلفت به سبک ماچو های امریکایی که بیش و پیش از مردان مشغول به جنگ می‌شود.

امبسا حتی می‌خواهد از دخترش هم سوء استفاده کند. در پایان انیمیشن آرکین می‌فهمیم که مل جادوگر بوده و امبسا به دنبال فعال کردن قدرت جادوگری در مل بوده است تا از او به عنوان ابزار جنگ استفاده کند. در پایان سریال در مبارزهٔ بین مادر و دختر، مل امبسا را نمی‌کشد و این نشان می‌دهد که حداقل احترام بین خانواده در آرکین رعایت می‌شود. این در حالی است که یک دختر در فیلمی جشنواره‌ای، به صورت پدرش سیلی می‌زند و فیلمساز هم با دختر همراه است! اما هر چند در آرکین خانواده وجود ندارد، به هر حال ابتدائیات ادب رعایت می‌شود.

اینکه مل جادوگر بود در یادداشت بعدی مفصل باز می‌شود که اساسا کارکرد جادو در اثر چیست. اما مجموعا مل و مادرش شخصیتی جالب توجه هستند که یکی نماد همان زن مرد شده و دیگری زنی با فراست است که می‌تواند شخصیت مورد توجهی باشد. به نظر می‌رسد مل تبدیل به جادوگر شد تا در سریال‌های بعدی مبتنی بر جهان بازی لیگ آف لجندز، نقش خاصی ایفا کند.

۵. جیس

جِیس از ابتدای انیمیشن آرکین شخصیت مهمی دارد. هم نابغه است، هم خوش قیافه و خوش تیپ است و هم می‌تواند خوب سخنرانی کند. همین هم باعث می‌شود به شورا ورود کند و کم کم به مهم‌ترین شخصیت شورا تبدیل شود. البته دیگران مسیر زندگی او را تغییر می‌دهند. ابتدا مل است که با جهت دادن به مسیر سیاسی جیس، به او یاد می‌دهد که برای ماندن در قدرت بایستی به سرمایه‌دارها برسد و به آن‌ها باج بدهد. وایولت هم در برخورد با جیس، او را تبدیل به جنگجو می‌کند که در مقابل شهر زیرزمینی، چکش بزرگش را در دست بگیرد.
جیس شخصیتی منطقی دارد که بعدا با حضور در جهان موازی، به کلی تغییر می‌کند. برخلاف هایمردینگر و اکو، جیس به جهانی موازی می‌رود که به شکلی تاریک ترسیم شده است. در این جهان موازی همه چیز نابود شده است.

جیس پس از سیر و سفر در این جهان موازی، به قله می‌رسد و در آنجا با شخصی ملاقات می‌کند که بعدا می‌فهمیم همان ویکتور در جهان موازی است. این نسخه از ویکتور به جیس می‌گوید که باید ویکتورِ درون جهان جیس، نابود شود و جیس هم به دنبال حرف این شخص، پس از بازگشت به جهان خودش، می‌خواهد ویکتور را بکشد.
البته ما هیچ توجیه و دلیلی از جیس نمی‌شنویم و جیس هم ویکتور را می‌کشد. این در حالی است که ویکتور در حال شفا دادن دیگران است و به هیچ وجه به دنبال نابود کردن جهان نبوده است!
درواقع جیس با کشتن ویکتور بیشتر کار را خراب می‌کند که در مقاله بعدی به آن خواهیم پرداخت.
به صورت کلی جیس شخصیتی منفعل دارد که دیگران باید به او جهت دهند. مل، وایولت و ویکتورِ جهان موازی، همگی می‌توانند از جیس برای رسیدن به اهدافشان استفاده کنند.

در پایان انیمیشن آرکین هم جیس به آسمان‌های ویکتور وارد شده، به ویکتور گوشزد می‌کند که زندگی هدف خاصی ندارد و بحث‌هایی را مطرح می‌کند که در مقالهٔ بعدی باید باز شود. اما اینکه جیس که خودش شخصیتی سودجو است و برای در قدرت ماندن حاضر است با سیاستمداران تبانی کند، دم از بی‌هدفی زندگی بزند حقیقتا بی‌معنی است. اگر تکامل با شکوه ویکتور نباید هدف زندگی باشد، پس چرا جیس جوش هکس‌تک را می‌زد و دائم به دنبال رشد این تکنولوژی-جادو بود؟ اثر می‌خواهد با ترویج نگاه پوچ‌گرایی فلسفی، زندگی با رفاه در این جهان مادی را هدف زندگی انسان ترسیم کند.
به هر حال جیس مردی خوش فکر است که به دلیل سستی اراده‌اش، توسط افراد دیگر کنترل می‌شود.

۶. ویکتور

به نظر نگارنده پس از هایمردینگر، منطقی‌ترین شخصیت انیمیشن آرکین، ویکتور است. ویکتور از کودکی با نقص بدنیا آمد و یک پایش می‌لنگید. اما علی‌رغم نقص ظاهری، با نبوغ و پشت کاری که داشت به جیس کمک کرد تا هکس تک را با هم کشف و اختراع کنند. ویکتور اما راضی نشده، به دنبال کمالی بیشتر بتواند که بتواند بدن خودش را هم شفا دهد. به همین دلیل با هِکس کُر ارتباط می‌گیرد و کم کم در سیر داستان، با هِکس کُر یکی می‌شود. البته در این مسیر به صورت اتفاقی و ناخواسته، همکارش را هم قربانی می‌کند که ذات هکس تک را نشان می‌دهد. هکس کُر بدون قربانی انسانی و دادن خون، چیزی را به انسان نخواهد داد.

ویکتور پس از یکی شدن با هکس کُر، بدنی آهنین پیدا می‌کند و با قدرت شگرفی که دارد، همچون انبیاء، ردایی بر روی بدنش می‌اندازد و به نزد مردم می‌رود.

حتی انیمیشن  آرکین پایش را جلوتر گذاشته، ویژگی‌های مسیح علیه السلام را به او نسبت می‌دهد. ویکتور به سراغ درماندگان و بیماران و معتادان رفته، آن‌ها را شفا می‌دهد. سپس مرکزی چشم‌گیر تاسیس می‌کند که خودش و همراهانش، کاری جز خدمت به دیگران ندارند. محیطی جذاب و گیرا که می‌تواند نمونه‌ای از آرمان‌شهر دینی باشد.

ناگهان جیس از آن سفر عجیب و غریبش به جهان موازی باز می‌گردد و ویکتور را می‌کشد! تا پایان اثر هم مشخص نمی‌شود که چرا جیس ویکتور را به قتل می‌رساند؟ طبیعتا هر عاقلی به جای جیس می‌بود، ابتدا رفتارهای رفیق قدیمی‌اش را بررسی می‌کرد و اگر رگه‌های خطرناکی می‌دید، او را می‌کشت. اما چون اثر نمی‌خواهد آرمانشهر الهی را تبلیغ کند، ویکتور را این‌گونه می‌کشد و سپس از ویکتور که ویژگی‌های شبه مسیح داشت، هیولایی می‌سازد که می‌خواهد همه را به نابودی بکشاند!

هدف ویکتور این بود که مردم را به تکاملِ با شکوه رسانده، خوشبختی را به آن‌ها هدیه دهد. همین کار را هم می‌کند و در شهری که می‌سازد، صلح و سلامتی و آبادی را شاهد هستیم. اما جیس ناگهان وارد می‌شود و همه چیز را به هم می‌ریزد تا داستان جوری پیش برود که فیلمساز می‌خواهد.
در پایان هم ویکتور که حالا به جای منجی، تبدیل به شخصیتی شیطانی شده است، تصمیم می‌گیرد همهٔ انسان‌ها را به بردگی بکشاند. جیس وارد ماجرا می‌شود و با چند جملهٔ نیهیلیستی و پوچ‌گرا، ویکتور را منصرف می‌کند و با هم غیب می‌شوند.

درواقع اثر با شخصیت‌پردازی ویکتور به این شکل که ابتدا یک منجی جذاب است و بعد تبدیل به شیطان می‌شود، نشان می‌دهد که رسیدن به تکامل ماورائی امری مذموم است و مردم باید به همین زندگی پیش پا افتادهٔ دنیوی خود را خلاصه کنند! منجی الهی هم در اثر تخریب می‌شود تا منجی‌گرایی دینی تخطئه شده، انسان‌ها دیگر منتظر منجی الهی که عدالت را برای آنان به ارمغان می‌آورد، نباشند.

جمع‌بندی و نتیجه‌گیری:

شخصیت‌های اصلی در انیمیشن آرکین حالات گوناگونی دارند.
آن افرادی که به دنبال انقلاب، رسیدن به یک هدف عالی و تحول هستند (وای، جینکس، سیلکو و ویکتور) یا کلا تغییر پیدا می‌کنند و به جبههٔ سرمایه‌داری می‌پیوندند (وای) یا کشته می‌شوند (سیلکو و جینکس) یا تبدیل به موجودی ضد انسانی می‌شوند تا ما از او بیزار شویم (ویکتور) که نشان می‌دهد اثر با هر نوع تحول بنیادین چه در حیطهٔ سیاسی و چه در حیطهٔ فلسفی، مخالف است.

از آن طرف شخصیت‌های اصلی که مدافع وضع موجود و نظام سرمایه‌داری هستند و ایدئولوژی مدرن را تبلیغ می‌کنند (وای، کیت و جیس) تا آخر اثر زنده می‌مانند و حتی در رأس قدرت قرار می‌گیرند. درواقع نگاه فلسفیِ ماده‌گرا، نگاه سیاسی سرمایه‌داری و سبک زندگی شیطانی متمرکز بر فساد جنسی و همجنس‌گرایی، در شخصیت‌ها به شکل دقیقی گنجانده شده است و داستان هم طوری پیش می‌رود که نتیجه به نفع همین اشخاص تمام شود.

یکی از مباحث مهم بصری اثر، نوع پوشش افراد است. زنان در آرکین به صورت نیمه برهنه ترسیم می‌شوند اما مردان، پوشیده و موقّر هستند. استفادهٔ ابزاری از زن برای جذب مخاطب، علاوه بر بازاریابی و فروش بیشتر اثر، به برهنگی در جوامع دامن می‌زند.
در آرکین خبری از خانواده نیست و تمام انسان‌ها به افراطی‌ترین شکل ممکن، تنها و فردگرایانه ترسیم می‌شوند. اگر هم کسی بخواهد رشد کند، نه با تشکیل خانواده که با پناه بردن به جادو یا ایجاد روابط نامشروع می‌تواند به آرامش روحی دست یابد.

این در حالی است که در جوامع غربی هم هنوز افراد زیادی هستند که مخالف روابط خارج از چارچوب بوده و منتقد این افسارگسیختگی جنسی هستند که می‌بینیم. اما آرکین در افراطی‌ترین شکل ممکن، به این هنجارشکنی در قالب پوشش، رفتارهای پرخطر جنسی، اعمال خشونت علیه دیگران و خلاصه رفتارهای نامطلوب و حتی غیرقانونی، دامن می‌زند.

از حیث فکری هم تمام شخصیت‌های اصلی سکولار هستند و به خدا یا یک دین الهی، اعتقاد ندارند. کوسوی ماورائی هم که ویکتور نشان می‌دهد، به فضایی شیطانی تبدیل شده، اساسا هر نوع کمال‌گرایی و امید به لذت‌های معنوی را در انسان می‌کشد. البته آرکین از آن طرف دائم نشان می‌دهد که جینکس و دیگران با مصرف شیمِر (نوعی مواد مخدر) قدرت می‌گیرند و چشمشان بنفش می‌شود! ترویج مصرف مواد در سکانس‌های زیادی وجود دارد که مکمّل ناهنجاری‌های جنسی و رفتارهای خشونت‌آمیز در اثر است.
منجی‌گرایی هم در اثر مورد نقد قرار می‌گیرد. ویکتور با شباهت زیادی که با مسیح علیه السلام دارد (شفا دادن، رسیدن به فقرا و درماندگان، هدفش نجات دادن مردم است و پس از کشته شدن دوباره زنده می‌شود که اشاره به باور مسیحیان در مورد عیسی علیه السلام دارد) تبدیل به یک شیطان می‌شود و این یعنی ای مردم، منتظر منجی نباشید که اگر بیاید بیشتر نابودتان می‌کند!

با این دست و پا زدن هالیوود مشخص می‌شود که منجی‌گرایی دینی در جهان رو به رشد بوده و هالیوود سعی دارد با ساختن چنین آثاری، ذهن مردم را نسبت به ظهور و انتظار منجی، مسموم کند.
در قسمت بعدی و پایانی نقد انیمیشن آرکین، به نقد و بررسی مضامین فلسفی انیمیشن آرکین خواهیم پرداخت.